Jak gasić urządzenia elektryczne?

Pożar stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia osób, które znajdą się w objętym nim budynku ze względu na towarzyszący mu dym, wysoką temperaturę oraz płomienie. Rozprzestrzenianie się ognia jest też przyczyną dużych strat materialnych. Sposoby walki z ogniem zależą w dużej mierze od tego, jakie materiały i substancje uległy zapłonowi, a także od infrastruktury i wyposażenia znajdującego się w budynku. Poważnym problemem może się okazać zwłaszcza gaszenie urządzeń elektrycznych. Przekonajmy się, jakie metody mogą tu okazać się najbardziej skuteczne.

Dlaczego gaszenie urządzeń elektrycznych jest skomplikowane?

Pożar urządzeń elektrycznych może nastąpić zarówno w efekcie zwarcia i nadmiernego rozgrzania się instalacji, co z kolei wywołuje zapłon materiałów znajdujących się w pobliżu, jak i być następstwem zapalenia się innych elementów wyposażenia. W obu przypadkach podczas akcji gaśniczej trzeba mieć na uwadze fakt, że zastosowanie nieodpowiednich środków gaśniczych może spowodować porażenie prądem w sytuacji, gdy sprzęt znajduje się pod napięciem. Pojawia się też wysokie ryzyko uszkodzenia poszczególnych części, zwłaszcza gdy w grę wchodzą układy elektroniczne. Środki gaśnicze, które są wykorzystywane do ochładzania materiałów znajdujących się w pobliżu strefy oddziaływania ognia i wysokiej temperatury oraz do odcinania tlenu muszą więc być dobierane bardzo rozważnie. Jeśli chodzi o przenośny sprzęt gaśniczy, to niezbędne będzie używanie odpowiednich gaśnic. Są one oznaczone literą E, użyteczne w niektórych sytuacjach będą także typowe gaśnice proszkowe i zawierające dwutlenek węgla, których etykiety zawierają informację o dopuszczeniu do gaszenia urządzeń pod napięciem nieprzekraczającym 1 kV.

Optymalne metody gaszenia urządzeń elektrycznych

Sposobem na gaszenie urządzeń elektrycznych przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka ich dodatkowego uszkodzenia jest skorzystanie z niektórych typów stałych urządzeń gaśniczych (SUG). W grę wchodzą tu systemy, które używają gazów do zmniejszenia zawartości tlenu wewnątrz pomieszczeń, co przerywa proces spalania.

Dlaczego gaszenie urządzeń elektrycznych wymaga szczególnej ostrożności?

Gaszenie sprzętu pod napięciem wiąże się z dużym ryzykiem porażenia prądem oraz trwałego uszkodzenia instalacji. Woda, piany czy nieodpowiednie proszki mogą przewodzić prąd lub prowadzić do korozji i zwarcia. Dlatego nie każdy środek gaśniczy będzie bezpieczny. W przypadku pożaru urządzeń elektrycznych należy sięgać po rozwiązania, które nie przewodzą prądu, nie zostawiają osadów i nie ingerują mechanicznie w podzespoły. Kluczowe znaczenie ma też możliwość szybkiego działania i natychmiastowego stłumienia płomieni, by nie dopuścić do rozprzestrzenienia się ognia na inne elementy instalacji.

Jakie środki i systemy stosuje się do gaszenia urządzeń pod napięciem?

W przypadku małych pożarów najczęściej wykorzystuje się gaśnice proszkowe lub gaśnice śniegowe (CO₂), które oznaczone są literą E – informującą o dopuszczeniu do gaszenia instalacji elektrycznych. Dwutlenek węgla wypiera tlen z miejsca spalania, nie przewodzi prądu i nie zostawia zanieczyszczeń. Trzeba jednak pamiętać, że działa najlepiej w zamkniętych przestrzeniach. Z kolei w pomieszczeniach, gdzie znajdują się kosztowne lub wrażliwe urządzenia, jak serwerownie, laboratoria czy archiwa, instaluje się systemy gaszenia gazem Novec 1230 lub FM-200. Gazy te są niepalne, nietoksyczne i w pełni bezpieczne dla ludzi. Co więcej, nie wywołują szoku termicznego ani korozji i błyskawicznie wypełniają objętość pomieszczenia, skutecznie tłumiąc ogień.

Jak zwiększyć skuteczność działań przeciwpożarowych?

Nawet najlepszy system gaśniczy nie będzie w pełni skuteczny bez odpowiedniej organizacji. Przede wszystkim, urządzenia i obiekty techniczne powinny być regularnie kontrolowane, czyszczone i serwisowane, by zapobiegać przegrzewaniu się czy zwarciom. Ważne jest także przeszkolenie personelu. Pracownicy muszą wiedzieć, jak bezpiecznie odciąć zasilanie oraz jak korzystać z dostępnych środków gaśniczych. Warto też pamiętać, że wiele systemów można zintegrować z alarmami przeciwpożarowymi czy wentylacją, co pozwala automatycznie zredukować ryzyko i zyskać cenne sekundy na reakcję.